In de trainingen kerk en internet die ik geef, komt heel vaak de vraag voorbij: wat zijn die sociale media? Wat moet een kerk met sociale media? Is het niet te veel ik-gericht, te veel ego? Daar zou een kerk toch niet aan mee moeten doen? Moet een kerk zich wel begeven op het gekke Twitter?

Ik heb daar een heel ander idee bij. Voor mensen is een kerkgebouw de plek, de locatie waar ze samenkomen. Het is een bekende plek, droog, warm, vertrouwd. De plek waar je je geloof viert, je lief en leed deelt, dagelijks of op scharniermomenten in je leven, met elkaar en met God. Een kerk is een middel, de Kerk bemiddelaar tussen mens en God.

Zodra we over sociale media denken, denken we niet meer aan kansen maar aan beperkingen. Aan kansen om mensen te ontmoeten, om samen te komen en om samen lief en leed te delen. Of om er voor de ander te zijn, of om elkaar deelgenoot te maken van je spiritualiteit. Een kerk gaat per definitie over gemeenschap en relaties. Sociale media bestaan bij de gratie uit relaties (de link) en zijn vaak communities, gemeenschappen online. Des te opmerkelijker eigenlijk dat sociale media en de kerk elkaar niet weten te vinden.

Hoe bouwen we relaties op? Hoe ontwikkelen we verbindingen met elkaar en met God, en hoe gebruiken we die verbindingen om mensen te helpen groeien, in hun leven en in het geloof? Waar twee of meer in mijn Naam aanwezig zijn, daar ben ik, zegt Jezus ons. Dus waarom zouden we zo weinig vertrouwen en angst hebben om dit op sociale media als Twitter of Facebook te geloven? Om je een beetje te helpen, geef ik je acht manieren om sociale media in de kerk te gebruiken.

Acht manieren om sociale media in de kerk te gebruiken
1. Start een audioblog: ga podcasten
Een podcast is een gesproken opname als digitaal bestand, vaak een mp3. Je kunt je boodschap opnemen en deze via internet verspreiden als een audioblog. Nederland heeft daar een uitstekend voorbeeld bij. ‘Podcastpriester’ (hoewel die term hem geen recht doet) Roderick Vonhögen bereikt er duizenden mensen mee, en weet mensen aan te spreken over het leven van alle dag. Een kerygmatische benadering volgt. “De vraag over geloof komt vanzelf. Je moet eerst vertrouwen winnen voordat dat kan gebeuren.” En dat klopt als een bus. Maar als we het vertrouwen in nieuwe media zelf niet hebben, dan zal niemand ons hun vertrouwen geven om geloofsvragen te stellen.

2. Zet je leukste foto’s op Flickr
Flickr is een fotowebsite. Het is gratis, zoals zoveel sociale media, en je kunt mensen laten zien waar je mee bezig bent. Parochianen die deelnemen aan de activiteit waarvan je later op Flickr de foto’s plaatst, kunnen deze thuis terugkijken en een link naar de foto’s doorsturen naar anderen. Familie, vrienden of andere parochianen die er niet bij zijn. Mensen zijn nieuwsgierig in wat je doet en via sociale media kun je delen wat jou bezielt. En wie weet kun je er iemand anders mee bezielen, of zijn of haar interesse mee wekken.

3. Zend een viering uit, of houd een pastoraatsuur, via Ustream
Ustream is geweldig. Je kunt via een videocamera, of een webcam streaming (dat wil zeggen: rechtstreeks) een uitzending maken. In eerste instantie lijkt het amateuristisch, want je hebt geen professionele camera’s, mixers, en geluidsapparatuur zoals de omroep dat heeft. Maar het is wel rechtstreeks, goedkoop en je kunt contact leggen met mensen die aan huis gebonden zijn. Stel als je zo een pastoraatsuur inricht. Je neemt plaats achter je webcam, zet je Ustream kanaal aan en mensen kunnen jou vragen stellen. Je kunt bijvoorbeeld via je website of Twitteraccount aangeven dat je op donderdag een spreekuur hebt voor parochianen en op woensdagmiddag een spreekuur voor jongeren. Alle vragen stellen mag: het is een uitstekend middel om in contact met nieuwe doelgroepen te komen, en pre-evangelisatie (p.s. dit kun je natuurlijk ook via Skype doen).

4. Laat je passie zien via bloggen
Bloggen is niets anders dan een dagboek op internet bijhouden. Je hoeft daarbij niet je hele hebben en houden op het web te zetten. Kies een bepaald onderwerp, of zaken die jouw hart raken en vertel daarover. Houd vol, en geef niet op na een paar blogs. Als je iets interessants te melden heb, ben ik ervan overtuigd dat mensen je blog gaan lezen. Zet de mogelijkheid open, dat mensen op je blog kunnen reageren. Dat kan in het begin eng lijken, want mensen kunnen negatief reageren. Te allen tijde heb je zelf zeggenschap op wat je op jouw blog toelaat. Bloggen kost wel tijd, maar de software is gratis: WordPress, Blogspot of Blogger zijn voorbeelden van software waarmee je binnen 10 minuten tijd een blog kunt starten.

5. Deel je leven op Twitter
Microbloggen is eigenlijk geen goede term voor Twitter. Je laat tussen je werk door weten waar je mee bezig bent, of wat je denkt. Net zoals je een SMS-je stuurt naar iemand om iets te vragen of kort te laten weten hoe het met je gaat. Mensen ontdekken dan wat je doet, en ze begrijpen het ook. Nog leuker is, als mensen positief of je tweets gaan reageren: je gaat dan kleine conversaties aan.

6. Overleg via internet
Agenda’s trekken, tijd afspreken en reizen. Vooral veel reizen. We vergaderen wat af in eigen parochie of gemeente. Dat kan ook via internet. Bijvoorbeeld bij een kleine groep die in de veertigdagentijd vieringen voorbereid. Iedere week kun je via Google Docs, via Campfire, iLinqu, Yugma, Skype, of een afgesloten intranet, thema’s voorleggen en daar over praten. Iemand neemt het voortouw en mensen reageren via de webomgeving op het thema. Er ontstaat interactie, en mensen kunnen reageren op het tijdstip en plaats dat het hen uitkomt. Aan het eind kan een kleine groep meer ideeën hebben verzameld dan in de afspraak die toch al zo moeilijk tot stand kwam. Via Stixy of Zoho kun je ideeën uitwisselen. Het hoeft niet alleen via internet te gaan, maar ter voorbereiding om een face-to-face ontmoeting kan internet ondersteunen. Via Datumprikker.nl kun je bijvoorbeeld een datum prikken voor een ontmoeting.

7. Wees jezelf
Authentiek, jezelf zijn, puur. Het zijn dé begrippen die passen bij sociale media. Niet vanuit een ik-gerichtheid of egocentrisme, maar omdat je toch wel door de mand valt als je je voordoet als iemand anders. Ik ken voorbeelden genoeg. Wees mens, wees jezelf en ervaar hoe leuk het kan zijn om een gesprek op Facebook te hebben, om of samen geld in te zamelen via LinkedIN voor het herstel van de kerk, of hoe verbindend het kan zijn om mensen te ondersteunen bij verdriet. Meedoen en niet aan de kant blijven staan, werkt, helpt en geeft te vertrouwen.

8. Don’t feed the trolls
Pas op trollen. Voeder ze niet! Op straat of in de tram kan je zomaar iemand tegen het lijf lopen die naar of agressief tegen je doet. Internet is echt niet anders. Er lopen heiligen en duiveltjes rond. Don’t feed them. Je hoeft niet op alles te reageren, en je kunt mensen die onaangenaam zijn links laten liggen. Laat je er niet door afleiden, en hou plezier aan de contacten die je dierbaar zijn, of de nieuwe contacten die je aanboort.

Ik kan zo nog vele voorbeelden noemen waarom sociale media niet alleen leuk zijn, maar ook van ontzettend toegevoegde waarde. Doe mee, blijf niet achter en heb vertrouwen dat er altijd mensen zijn die bereid zijn om je te helpen. En als je al een medegelovige hebt, weet je bovendien Wie er naast je staat.

Eric van den Berg
(de afbeelding komt van Frankwatching.com)